Νοσήματα
Δρ Γεώργιος Παυλάκης
Επεμβατικός Καρδιολόγος - Consultant Interventional Cardiologist
Γενικό Νοσοκομείο Αττικής «ΚΑΤ» & «Therapis General Hospital»
πρώην Consultant Interventional Cardiologist Worcester Royal Hospital [UK] & Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Utrecht & Leiden [HOLLAND]
Καρδιαγγειακά Νοσήματα
Στεφανιαία νόσος
Ο πιο κοινός τύπος καρδιακής νόσου είναι η στεφανιαία νόσος, ένα όνομα που χρησιμοποιείται εναλλακτικά με την ισχαιμική καρδιακή νόσο για να περιγράψει την ίδια καρδιακή πάθηση.
Τι προκαλεί αυτή την καρδιακή νόσο;
Η στεφανιαία νόσος προκαλείται από αθηροσκλήρωση, στένωση και σκλήρυνση των αρτηριών λόγω συσσώρευσης πλάκας. Η ροή του αίματος της καρδιάς περιορίζεται μέσω των στενωμένων αρτηριών, εμποδίζοντας τον καρδιακό μυ να παρέχει σωστά οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά σε όλο το σώμα. Τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης LDL (τα οποία μπορείτε να ελέγξετε με τεστ χοληστερόλης) και το κάπνισμα μπορούν να κάνουν πιο πιθανή τη συσσώρευση πλάκας.
Η περιορισμένη ροή αίματος στην καρδιά που προκύπτει από στένωση των αρτηριών σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θρόμβων αίματος που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή προσβολή.
Βαλβιδοπάθειες
Η σοβαρή στένωση αορτικής βαλβίδας είναι μια πάθηση που συνήθως προκαλεί δύσπνοια, πόνο στο στήθος (στηθάγχη), προ-λιποθυμικό ή λιποθυμικό επεισόδιο, καθώς και αδυναμία και κόπωση. Τα συμπτώματα αυτά οφείλονται στην αδυναμία της αορτικής βαλβίδας να ανοίξει φυσιολογικά, ενώ παράλληλα αυξάνει την πίεση μέσα στην αριστερή κοιλία της καρδιάς.
Διαδερμική Αντικατάσταση Αορτικής Βαλβίδας – TAVΙ
Η στένωση της αορτικής βαλβίδας είναι η πρώτη βαλβιδοπάθεια που αντιμετωπίστηκε με επιτυχία διαδερμικά. Πολυάριθμες μελέτες (PARTNER trials, EVOLUT trial, SURTAVI) οδήγησαν στην παγίωση της διαδερμικής τοποθέτησης αορτικής βαλβίδας (TAVI) ως ισοδύναμη τεχνική με την χειρουργική αντικατάσταση για ασθενείς μέτριου και υψηλού κινδύνου επιπλοκών.
Χρησιμοποιώντας τη μηριαία αρτηρία κατά βάση, αλλά και την υποκλείδια εναλλακτικά, η βιολογική βαλβίδα τοποθετείται στη θέση της υπάρχουσας στενωμένης βαλβίδας. Έτσι αποκαθίσταται η φυσιολογική λειτουργία της αορτικής βαλβίδας και κατά συνέπεια η ροή αίματος από την καρδιά στην συστηματική κυκλοφορία.
Καρδιακή Ανεπάρκεια
Η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια (ή απλώς καρδιακή ανεπάρκεια) αναφέρεται στην αδυναμία του καρδιακού μυός να αντλήσει αποτελεσματικά αίμα για να τροφοδοτήσει το σώμα με οξυγόνο.
Η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια δεν είναι το ίδιο με την καρδιακή ανακοπή, ή την ξαφνική διακοπή της καρδιακής λειτουργίας.
Αυτή η καρδιακή πάθηση είναι πιο συχνή σε άτομα άνω των 65 ετών.
Έμφραγμα του μυοκαρδίου
Τι είναι το έμφραγμα;
Το έμφραγμα ή οξεία ισχαιμία καρδιάς είναι η ολική φραγή του αυλού των αρτηριών που αιματώνουν το μυοκάρδιο η οποιά προκαλείται από την ύπαρξη θρόμβων. Τα αίτια που προκαλούν τον τραυματισμό ή ρήξη της πλάκας και την ταχύτατη δημιουργία θρόμβου εικάζονται, αλλά δεν είναι πλήρως επιβεβαιωμένα. Η πλήρης απόφραξη της στεφανιαίας αρτηρίας από τον θρόμβο, στερεί την παροχή οξυγόνου από το τμήμα της καρδιάς που αρδεύει και οδηγεί στην νέκρωσή του, αν δεν αποκατασταθεί η φυσιολογική ροή αίματος σύντομα.
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα του εμφράγματος; Πως το καταλαβαίνεις;
Τα βασικά συμπτώματα εμφράγματος είναι ο έντονος πόνος στο στήθος με καθορισμένη στιγμή έναρξης. Ο πόνος εκτός από το αριστερό ημιθωράκιο είναι δυνατόν να εντοπίζεται στο λαιμό, στην κάτω γνάθο, στο επιγάστριο, στην πλάτη ή και στο αριστερό άνω άκρο. Μπορεί να είναι συνεχής και να διαρκεί για ώρες, αλλά δεν είναι σπάνιο να παρουσιάζει διακύμανση, δηλαδή να αποδράμει για ένα διάστημα και μετά να εμφανιστεί πάλι.
Εκτός από τον πόνο, άλλα συμπτώματα που συνοδεύουν το έμφραγμα είναι η δύσπνοια, έντονη εφίδρωση, ναυτία/έμετος, αίσθημα παλμών, ζάλη λόγω χαμηλής αρτηριακής πίεσης, και σε ακραίες περιπτώσεις απώλεια συνείδησης λόγω ανακοπής καρδίας και θάνατος.
Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου ο ασθενής ενώ έχει έμφραγμα δεν έχει κανένα σύμπτωμα και αυτό αναφέρεται στη διεθνή βιβλιογραφία ως «σιωπηρή ισχαιμία» (silent ischemia). Συνήθως αυτοί οι ασθενείς πάσχουν από προχωρημένο σακχαρώδη διαβήτη, που επηρεάζει τις νευρικές απολήξεις και κατά συνέπεια αλλοιώνει το αίσθημα του πόνου. Επίσης, δεν είναι ασύνηθες στις γυναίκες τα συμπτώματα να παρουσιάζονται άτυπα και με μικρότερη ένταση από τους άνδρες, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις στη διάγνωση και στην θεραπευτική αντιμετώπιση.
Αντιμετώπιση
Ο ασθενής με οξύ έμφραγμα πρέπει να μεταφέρεται άμεσα στο νοσοκομείο για θεραπεία και παρακολούθηση. Όταν αυτό συμβεί σε έναν ασθενή εκτός νοσοκομείου πρέπει άμεσα να ξαπλώσει ή να καθίσει και να ειδοποιηθεί το ασθενοφόρο. Με την προσέλευση του στο νοσοκομείο, χορηγείται αντιπηκτική και αντιαιμοπεταλιακή αγωγή και οδηγείται άμεσα στο αιμοδυναμικό εργαστήριο για στεφανιογραφία, δηλαδή για απεικόνιση των αρτηριών της καρδιάς με την έγχυση ειδικής σκιαγραφικής ουσίας.
Η στεφανιογραφία πραγματοποιείται με την τοποθέτηση καθετήρα σε μία αρτηρία του χεριού ή του ποδιού, που προωθείται μέχρι τις αρτηρίες της καρδιάς και άμεσα διαπιστώνεται η σοβαρότητα της στεφανιαίας νόσου και αποφασίζεται η θεραπευτική προσέγγιση με “μπαλονάκι” και stent (διαδερμικά με αγγειοπλαστική). Στο οξυ εμφραγμα η μόνη θεραπεια ειναι η επειγουσα Αγγειοπλαστική, ενω η αορτοστεφανιαία παράκαμψη-επέμβαση ανοιχτης καρδιας (Coronary artery by-pass grafting, CABG) δεν ενδείκνυται.
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η αντιμετώπιση γίνεται άμεσα με αγγειοπλαστική, δηλαδή διάνοιξη της αποφραγμένης αρτηρίας με “μπαλονάκι” και στη συνέχεια τοποθέτηση stent (ενός μεταλλικού πλέγματος που κρατά την αρτηρία ανοιχτή για απρόσκοπτη διέλευση του αίματος).
Πολύ συχνά, εκτός από την «ένοχη» αρτηρία που προκαλεί το έμφραγμα, παρατηρούνται σοβαρές στενώσεις και στις υπόλοιπες στεφανιαίες αρτηρίες. Πρέπει να «διορθωθούν» όλες οι βλάβες ή μόνο η «ένοχη» βλάβη; Και αν πρέπει να διορθωθούν οι υπόλοιπες βλάβες, πότε είναι η κατάλληλη χρονικά στιγμή να γίνει αυτό;
Μετά το έμφραγμα είναι πολύ σημαντικό τοσο το βραχυπρόθεσμο όσο και το μεσοπρόθεσμο διάστημα ανάρρωσης του ασθενούς. Το πρώτο 48ωρο είναι απαραίτητη η λεπτομερής παρακολούθηση για εμφάνιση αρρυθμιών και καθυστερημένων επιπλοκών, που μπορούν να βάλουν σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς. Η αγγειοπλαστική διορθώνει το άμεσο μηχανικό πρόβλημα αλλά η φαρμακευτική αγωγή είναι αυτή που θα βοηθήσει τα μέγιστα στη διατήρηση και βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας.
Ο ασθενής παραμένει στο νοσοκομείο για μερικές μέρες και στη συνέχεια ακολουθεί συγκεκριμένο εξατομικευμένο πρόγραμμα άσκησης για να μπορέσει να επανέλθει στην φυσιολογική καθημερινότητά του.
Δεύτερη Γνώμη
Η αξία της δεύτερης γνώμης από Επεμβατικό Καρδιολόγο σε ασθενή με πολυαγγειακή στεφανιαία νόσο και σύσταση για αορτοστεφανιαία παράκαμψη.